Хая Лея Детинко- пережив Сталинский ГУЛАГ

File Download Video (Size: 89.01 MB) Direct Link
File Download Video (Size: 69.58 MB) Direct Link
File Download Video (Size: 114.06 MB) Direct Link
File Download Video (Size: 93.6 MB) Direct Link
File Download Video (Size: 305.71 MB) Direct Link
File Download Video (Size: 66.63 MB) Direct Link
File Download Video (Size: 109.81 MB) Direct Link

Хая Лея Детинко родилась в 1920 году в городе Ровно. В то время Ровно принадлежал Польши. Она выросла в традиционной еврейской семье, участвовала в молодежной сионисткой организации ”Хашомер Хацаир" и мечтала о эмиграции в Палестину вместе со своей сестрой. Но в Сентябре 1939 года Советский Союз захватил восточную часть Польши и за участие в ”Хашомер Хацаире" Хая Лея была сослана в Сибирь на 10 лет тяжелых работ. Остальные члены ее семьи остались в Ровно, не подозревая, что нацисты ворвутся в город, вскоре после ее депортации на восток.

Хая-Лея пережила ГУЛАГ и переехала в Ленинград (Санкт-Петербург), где она поделилась своей историей с Сентропой в 2002.

Этот фильм посвящается Хае-Леи, которая ушла из жизни вскоре после интервью.

 

Printer-friendly versionPrinter-friendly version

 

Miasto Równe
Równe zostało opisane w portalu Wirtualny Sztetl - kliknij tu

Pewne informacje znajdują się też w Wikipedii

Równe ujęte zostało także w „Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich" - niezwykłej encyklopedycznej publikacji z przełomu XIX i XX wieku - kliknij tutaj, aby przejść do „Słownika...". Galeria przedwojennych zdjęć z Równego w portalu Bagnówka także pozwala wiele dowiedzieć się o tym mieście.

Kresy Wschodnie
Aby uzyskać więcej informacji o Kresach Wschodnich, można odwiedzić wybrane strony internetowe: 
Portal poświęcony historii Kresów Wschodnich - kliknij tutaj
Zarys historii Kresów Wschodnich - kliknij tutaj
Galeria wyjątkowych zdjęć z rodzinnych kolekcji - kliknij tutaj

Antysemityzm w okresie międzywojennym
Ogólną definicję antysemityzmu oraz zarys historyczny dotyczący postaw antyżydowskich podaje m.in. Wirtualny Sztetl a materiały edukacyjne dotyczące antysemityzmu opracowane przez Dom Anny Frank, OBWE i ODIHR można znaleźćtutaj.

Aby dowiedzieć się więcej o antysemityzmie w Polsce międzywojennej pobierz plik pdf

Okupacja sowiecka
Dużo informacji o ataku ZSRR na Polskę 17.09.1939 oraz związanych z tym tematem materiałów ikonograficznych dostarcza artykuł w portalu HISTMAG - kliknij tutaj. O deportacjach w głąb ZSRR podczas okupacji sowieckiej można przeczytać także w portalu HISTMAG, klikając tutaj.

Katyń
„Teki edukacyjne IPN" to materiały edukacyjne poświęcone różnym zagadnieniom, w tym wypadku zbrodni katyńskiej. Istnieje możliwość ich pobrania ze strony internetowejInstytutu Pamięci Narodowej.
Dodatkowym rozszerzeniem może być wystawa IPN „Zagłada polskich elit. Akcja AB-Katyń" przedstawiająca represje wobec polskich elit intelektualnych ze strony III Rzeszy i ZSRR podczas II wojny światowej. Opis i panele wystawy znajdują się tutaj.

Sybiracy
Serwis upamiętniający wywózkę polskich rodzin z kresów wschodnich na Syberię - przejdź do strony kilkając tutaj.

Wielu informacji dostarcza także strona internetowa Związku Sybiraków.

GUŁAG
Zesłańcy trafiali do więzień i obozów oraz miejsc przymusowego osiedlenia będących pod nadzorem Głównego Zarządu Obozów - GUŁAG. Deportowani do gułagów przewożeni byli wagonami towarowymi, a podróż trwała wiele tygodni. Śmiertelność w transportach była bardzo wysoka, ze względu na nieludzkie traktowanie, głód i choroby. Najbardziej znane obozy pracy niewolniczej mieściły się w rejonie Archangielska, na Uralu, w okolicach Jakucka, Irkucka i Władywostoku. Więźniowie, zarówno mężczyźni jak kobiety, pracowali głównie przy wyrębie lasów, budowie dróg i kanałów. Największa śmiertelność wśród więźniów panowała w kopalniach złota (Kołyma) i ołowiu (Czukotka). Więźniowie umierali z powodu mrozu, szerzących się chorób zakaźnych, wycieńczenia i głodu oraz z powodu bestialstwa strażników. Ucieczki z obozów były rzadkością - łagry mieściły się na odległych, słabo zaludnionych obszarach o niezwykle trudnych warunkch atmosferycznych. Więźniowie nie mieli dokąd uciec. Nie sposób dziś ustalić liczby polskich ofiar sowieckich łagrów. 
Kołakowski o Sołżenicynie w Gazecie Wyborczej po śmierci pisarza. Najbardziej znanym literackim opisem Gułagu jest powieść Aleksandra Sołżenicyna „Archipelag GUŁAG". Kliknij tutaj, aby przeczytać wspomnienie Leszka Kołakowskiego o Sołżenicynie. W roku 1970 Aleksander Sołżenicyn otrzymał nagrodę Nobla. Tutaj jest jego biografia i nie wygłoszone przemówienie z okazji przyznania nagrody.

Printer-friendly versionPrinter-friendly version

 

Żydzi w Polsce:
Wystawa Centrum Polsko-Niemieckiego w Krakowie „Żydzi w Polsce. Swoi czy obcy?" przeznaczona dla młodzieży szkolnej, prezentuje wszystkie najważniejsze aspekty historii Żydów w Polsce i stosunków polsko-żydowskich. Wystawę w wersji internetowej można obejrzeć tutaj.

Synagoga 
Definicję synagogi z portalu Wirtualny Sztetl znajdziesz tutaj.

Judaizm - podziały (Żydzi ortodoksyjni i postępowi)
Różnice pomiędzy judaizmem ortodoksyjnym a postępowym (reformowanym) opisane zostały m.in. w portalu 614 Przykazanie - kliknij tutaj
O podziałach w łonie judaizmu, szczególnie o judaizmie postępowym można przeczytać także na stronach internetowych współczesnych postępowych społeczności żydowskich: Beit Warszawa - kliknij tutaj, aby przejść do Deklaracji Zasad Judaizmu Postępowego w Polsce, a także Beit Kraków - kliknij tutaj, aby przejść do artykułu.

Koszerność
Definicja koszerności z portalu Wirtualny Sztetl dostępna jest tutaj.

Przystępnie napisane wyjaśnienie, czym jest koszerność oraz informacje o kuchni żydowskiej można znaleźć tutaj.

Nieco szersze omówienie zamieszczone zostało na stronie Forum Żydów Polskich.

Podstawowe objaśnienia dotyczące zasad koszerności znajdziesz również m.in. na stronie internetowej ChaBaD Polska, tam też znajdują się artykuły bardziej szczegółowo analizujące to zagadnienie - kliknij tutaj.

Święta żydowskie
Informacje o wszystkich świętach żydowskich dostępne są m.in. na stronie internetowej Muzeum Historii Żydów Polskich - kliknij tutaj

Szkolnictwo żydowskie
Szkolnictwo żydowskie w przedwojennej i powojennej Polsce zostało szeroko opisane w portalu Wirtualny Sztetl pod hasłem „Szkolnictwo" http://www.sztetl.org.pl/pl/term/134,szkolnictwo/. Na tej samej stronie można znaleźć informacje o szkołach Tarbut - kliknij tutaj. Informacje na temat ORT

Syjonizm
Syjonizm to powstały w XIX wieku ruch polityczny zmierzający do odnowy narodowej Żydów i utworzenia państwa żydowskiego. Syjonizm od początku nie był ruchem jednorodnym. Syjoniści „ogólni" stanowili najbardziej popularne w Polsce ugrupowanie syjonistyczne, jednak obok nich funkcjonowały partie i organizacje reprezentujące syjonistów-socjalistów, religijnych syjonistów i syjonistyczny ruch robotniczy. W okresie międzywojennym wiele z tych partii politycznych finansowało organizacje młodzieżowe, do których zaliczały się: radykalny Haszomer Hacair (Młody Strażnik), Hehaluc, skoncentrowany na przygotowywaniu swoich członków do aliji, Gordonia, Frajhajt (Wolność) oraz Betar, kojarzony z rewizjonistycznym syjonistycznym ugrupowaniem Włodzimierza Żabotyńskiego. Definicja i krótka historia syjonizmu znajduje się w portalu Wirtualny Sztetl - kliknij tutaj oraz na stronie Polscy Sprawiedliwi (MHŻP) - tutaj.

Syjonistyczne organizacje młodzieżowe
Aby dowiedzieć się więcej o syjonistycznych organizacjach młodzieżowych kliknij tutaj, lub przejdź do artykułu
„Hachszara na ziemiach polskich" - w portalu HISTMAG - kliknij tutaj
Jedną z najważniejszych syjonistycznych organizacji był Ha-szomer ha-cair (Młody Strażnik). Informacje na ten temat znajdziesz na stronie Wirtualny Sztetl - kliknij tutaj.

Kibuc
Kibuce w przedwojennej Polsce - przeczytaj artykuł w portalu Wirtualny Sztetl. O kibucach można też przeczytać w portalu HISTMAG, klikając tutaj.

Emigracja do Palestyny w okresie międzywojennym
O emigracji Żydów z ziem polskich w XIX i XX wieku można przeczytać w portalu Wirtualny Sztetl - kliknij tutaj, aby przejść do artykułu na ten temat. Z osadnictwem żydowskim w Ziemi Izraela wiąże się pojęcie aliji. Definicję słowa alija znajdziesz w tym samym portalu - kliknij tutaj, aby przejść do słownika.

Printer-friendly versionPrinter-friendly version

An essential element of Stalin's Terror Regime was the Gulag-system. "GULAG" is an acronym for the Soviet bureaucratic institution, Glavnoe Upravlenie ispravitel'no-trudovykh LAGerei ("Main Administration of Corrective Labor Camps") that operated this system of forced labor camps. The system was first established in 1919 under the Cheka, but it was not until the early 1930s that the camp population reached significant numbers. By 1934 the Gulag, then under the Cheka's successor organization the NKVD, had several million inmates. Prisoners included murderers, thieves, and other common criminals, along with political and religious dissenters.

 

The Gulag-camps were located mainly in remote regions of Siberia and the Far North.  They made significant contributions to the Soviet economy. Gulag prisoners constructed the White Sea-Baltic Canal, the Moscow-Volga Canal, the Baikal-Amur railroad line, numerous hydroelectric stations, strategic roads and industrial enterprises in remote regions.
See a map collection of the Gulag - camps here.

 

The Gulag Archipelago is a famous book by Aleksandr Solzhenitsyn about the Gulag-System. The book, first published in 1973, is a massive narrative relying on eyewitness testimony and primary research material, as well as Solzhenitsyn's own experiences as a prisoner in a Gulag labor camp.

 

While the Gulag was radically reduced in size following Stalin's death in 1953, forced labor camps and political prisoners continued to exist in the Soviet Union right up to the Gorbachev era. This BBC website provides a timeline of the key events of the Soviet Union, from the Bolshevik revolution in 1917 to its dissolution in 1991. 

Printer-friendly versionPrinter-friendly version

Poland was once home to the largest Jewish community in Europe and was an important center of Jewish culture. The country's Jewish history ranges from a long period of religious tolerance, when the Jewish population prospered, to its almost complete genocidal destruction by Nazi Germany in the 20th century. Take a virtual tour through the history of Jews in Poland in the Jewish Virtual Library or read an article on Polish-Jewish relations through the centuries, by Joanna Rohozinska.

 

Before World War II about 3.3 million Jewish people lived in Poland, ten percent of the total population. For them, the German invasion means the start of a time of repression, isolation, and eventually annihilation. After the invasion, many Jewish refugees fled from the advancing German army to the east of Poland and eventually ended up in Soviet-occupied Poland. Read more about their fate here.

 

Throughout the history of Russia and of the Soviet Union there have been both periods of flourishing Jewish life and periods of intense anti-Semitic persecutions. You can read more about this topic here.

 

Read an article by the US Holocaust Memorial Museum about Jewish life in Europe before the Holocaust.

 

In the film, Haya-Lea Detinko mentions a couple of Jewish Holidays like Purim and Pessach, or Passover.

Printer-friendly versionPrinter-friendly version

Haya-Lea was a member of the Zionist youth movement Hashomer Hatzair. The organization still exists, making it the oldest Zionist youth movement still in existence today. Take a look at their website.

 

Haya-Lea talks about Hashomer summer camps where "they worked as if they were on a real kibbutz". A kibbutz can best be described as a rural community based on the principle of joint ownership of property, equality and cooperation. Learn more about the kibbutz and its history.

 

The Hashomer Hatzair was a Zionist organization. Most of the members were determined to move to Palestine and help build a Jewish state. The Jewish Virtual Library gives a short definition of Zionism.

 

The father of modern Zionism is Theodor Herzl (1860-1904). He was an Austro-Hungarian journalist who wrote the famous book Der Judenstaat ("The Jewish State"), which you can read online here. In this book he explains his belief that anti-Semitism cannot be defeated or cured, only avoided, and that the only way to avoid it is the establishment of a Jewish state in Israel. You can learn more about Theodor Herzl on the Herzl Museum website.

 

Read more about migration to Palestine before, during and after the war here or here. The term "Aliyah" describes the return of Jewish people from the exile back to Israel.

 

Film Details

  • Duration:
    00:17:19
    Countries:
    Russia, Poland, Ukraine

Study Guide

Find more information in our comprehensive Study Guide.

click here

Film Script

for teachers and students who would like to read the script.

Study Guide

More films from this country

More photos from this country

Alfred Liberman
Eva Ryzhevskaya
glqxz9283 sfy39587stf02 mnesdcuix8
glqxz9283 sfy39587stf03 mnesdcuix8