Mieczyslaw Weinryb -- Moje miasto Zamość

File Download Video (Size: 83.67 MB) Direct Link
File Download Video (Size: 83.03 MB) Direct Link
File Download Video (Size: 111.56 MB) Direct Link
File Download Video (Size: 114.95 MB) Direct Link

Zbiory fotografii i relacji Mieczysława Weinryba umożliwiają fascynujący wgląd w życie żydowskie w przedwojennej Polsce. Mieczysław dorastał w jednym z najbardziej uroczych polskich miasteczek - Zamościu. Jego wspomnienia i stare fotografie odkrywają przed nami historię klubu syjonistycznego Ha-Szomer Ha-Cair. Co więcej, dowiadujemy się z nich, jak różnorodny był świat polskich Żydów tamtego okresu - jidyszystów, socjalistów, syjonistów, ortodoksów.

Gdy wybuchła wojna, Mieczysław - podobnie jak niemalże wszyscy polscy rozmówcy Centropy - uciekł do Związku Radzieckiego. Lata wojenne przeżył w górach Uralu. Przyłączywszy się do Związku Patriotów Polskich, wrócił do Polski. Tutaj dowiedział się, że cała jego rodzina - z wyjątkiem dwóch sióstr, które wyemigrowały do Palestyny - została zamordowana. 

W swojej biografii, dostępnej poprzez odnośnik na tej stronie, Mieczysław opowiada o sytuacji Żydów w powojennej Polsce. On sam ożenił się z nieżydówką, Izabelą, a ich wspólny syn, Eligiusz, ukończył Uniwersytet Warszawski. Obecnie jest on wykładowcą fizyki na Uniwersytecie Yale w Stanach Zjednoczonych. 

 

 

Printer-friendly versionPrinter-friendly version

Kowel

Informacje na temat Kowla można znaleźć w portalu Wirtualny Sztetl - kliknij tutaj.

Jest również krótki artykuł w Wikipedii - kliknij tutaj.

Bardzo szczegółowe informacje o Kowlu z przełomu XIX i XX wieku znajdują się w „Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich". Kliknijtutaj, aby przejść do tej publikacji. Zdjęcia dawnego Kowla można znaleźć na stronie Bagnówka - kliknij tutaj.

Zamość
Zarys historii Zamościa można znaleźć tutaj - na oficjalnej stronie miasta. Interesujące informacje o mieście można znaleźć na stronie tamtejszego muzeum. Kliknij tutaj, aby przejść do strony Muzeum Zamojskiego. Bardzo obszerny artykuł o Zamościu opublikowany został na Wikipedii - kliknij tutaj.

Artykuł o Zamościu dostępny jest także w portalu Wirtualny Sztetl - kliknij tutaj

Zamość w „Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich" - artykuł dostępny jest tutaj.

Zdjęcia z dawnego Zamościa dostępne są m.in. w portalu Bagnówka - kliknij tutaj.

Zarys historii Żydów w Zamościu można pobrać stąd.

Skład narodowościowy II RP
Ogólny artykuł dotyczący mniejszości narodowych w Polsce międzywojennej znajdziesztutaj.

Więcej informacji o strukturze narodowościowej i społecznej wraz z bibliografią można znaleźć tutaj.

Żydzi w Polsce międzywojennej
Wystawa Centrum Polsko-Niemieckiego w Krakowie „Żydzi w Polsce. Swoi czy obcy?" przeznaczona dla młodzieży szkolnej, prezentuje wszystkie najważniejsze aspekty historii Żydów w Polsce i stosunków polsko-żydowskich. Wystawę w wersji internetowej można obejrzeć tutaj:

Żydzi w Wojsku Polskim w czasie II wojny światowej
Aby uzyskać informacje na temat Żydów walczących w polskiej armii w czasie II wojny światowej, pobierz plik pdf - kliknij tutaj.

Okupacja sowiecka
Dużo informacji o ataku ZSRR na Polskę 17.09.1939 oraz związanych z tym tematem materiałów ikonograficznych dostarcza artykuł w portalu HISTMAG - kliknij tutaj.

O deportacjach w głąb ZSRR podczas okupacji sowieckiej można przeczytać także w portalu HISTMAG, klikając tutaj.

Katyń
„Teki edukacyjne IPN" - materiały edukacyjne poświęcone zbrodni katyńskiej do pobrania ze strony internetowej Instytutu Pamięci Narodowej, tutaj.

Wystawa IPN „Zagłada polskich elit. Akcja AB-Katyń" przedstawiająca represje wobec polskich elit intelektualnych ze strony III Rzeszy i ZSRR podczas II wojny światowej. Opis i panele wystawy znajdują się tutaj

Printer-friendly versionPrinter-friendly version

Strój żydowski

Krótki opis dotyczący stroju żydowskiego i jego związków z przepisami religijnymi znajdziesz w portalu Wirtualny Sztetl.

Odwiedź także stronę poznańskiej Gminy Żydowskiej, gdzie znajdziesz obszerniejszy artykuł na ten temat - kliknij tutaj, aby przejść do artykułu.

Typy synagog i domów modlitwy
Definicja synagogi znajduje się m.in. w portalu Wirtualny Sztetl - kliknij tutaj, aby przejść do słownika. O architekturze synagogalnej i wyposażeniu synagog oraz różnych typach żydowskich domów modlitwy można przeczytać na stronie Fundacji Laudera - kliknij tutaj.

Żydowskie ugrupowania polityczne w II RP
Aby dowiedzieć się więcej o żydowskich partiach politycznych w Polsce międzywojennej, odwiedź Wirtualny Sztetl, gdzie znajdziesz informacje o takich ugrupowaniach jak: 
Aguda
Bund  (więcej na temat „Socjalizm a Żydzi" znajdziesz tutaj
KPP  (więcej na temat „Komunizm a Żydzi" znajdziesz tutaj , 
Mizrachi
Organizacja Syjonistyczna (Ha-histadrut ha-cijoni)
Poalej Syjon,

Syjonizm
Syjonizm to powstały w XIX wieku ruch polityczny zmierzający do odnowy narodowej Żydów i utworzenia państwa żydowskiego. Syjonizm od początku nie był ruchem jednorodnym. Syjoniści „ogólni" stanowili najbardziej popularne w Polsce ugrupowanie syjonistyczne, jednak obok nich funkcjonowały partie i organizacje reprezentujące syjonistów-socjalistów, religijnych syjonistów i syjonistyczny ruch robotniczy. W okresie międzywojennym wiele z tych partii politycznych finansowało organizacje młodzieżowe, do których zaliczały się: radykalny Haszomer Hacair (Młody Strażnik), Hehaluc, skoncentrowany na przygotowywaniu swoich członków do aliji, Gordonia, Frajhajt (Wolność) oraz Betar, kojarzony z rewizjonistycznym syjonistycznym ugrupowaniem Włodzimierza Żabotyńskiego. Definicja i krótka historia syjonizmu znajduje się w portalu Wirtualny Sztetl - kliknij tutaj  oraz na stronie Polscy Sprawiedliwi (MHŻP) - tutaj.

Emigracja do Palestyny w okresie międzywojennym
O emigracji Żydów z ziem polskich w XIX i XX wieku można przeczytać w portalu Wirtualny Sztetl - kliknij tutaj, aby przejść do artykułu na ten temat. Z osadnictwem żydowskim w Ziemi Izraela wiąże się pojęcie aliji. Definicję słowa alija znajdziesz w tym samym portalu - kliknij tutaj, aby przejść do słownika.

Ha-Szomer Ha-Cair
W portalu Wirtualny Sztetl znajdziesz informacje na temat tej organizacji - kliknij tutaj. Aby dowiedzieć się więcej o syjonistycznych organizacjach młodzieżowych kliknij tutaj lub przejdź do artykułu
„Hachszara na ziemiach polskich" - w portalu HISTMAG.

Żydzi w Krakowie, krakowski Kazimierz
Zarys historii Żydów krakowskich do pobrania tutaj. Historia Żydów w Krakowie i na Kazimierzu została też szczegółowo opisana w portalu Wirtualny Sztetl - kliknij tutaj

Współczesna społeczność żydowska Krakowa
Obecnie w Krakowie działa wiele żydowskich instytucji. Aby dowiedzieć się więcej o tym, jak dzisiaj wygląda życie żydowskie w Krakowie odwiedź strony internetowe:
Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie
Centrum Społeczności Żydowskiej JCC Kraków 
Chabad Kraków  
Beit Kraków  
Centrum Kultury Żydowskiej  
Festiwalu Kultury Żydowskiej  
Żydowskiego Muzeum Galicja

Leszana haba beJeruszalaim - W przyszłym roku w Jerozolimie. 
Zdanie to wypowiadane jest na zakończenie Sederu, wieczerzy odbywającej się w pierwszy dzień święta Pesach. Jego znaczenie zostało omówione na stronie 614 Przykazanie - kliknij tutaj, aby przejść do artykułu. Więcej informacji o świętach żydowskich znajdziesz tutaj.

 
 

Film Details

  • Duration:
    00:07:17
    Countries:
    Poland

Study Guide

Find more information in our comprehensive Study Guide.

click here

Film Script

for teachers and students who would like to read the script.

Study Guide

More photos from this country

Paulina Szmoszowa
Krystyna Budnicka
glqxz9283 sfy39587stf02 mnesdcuix8
glqxz9283 sfy39587stf03 mnesdcuix8